Những yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ hệ thống PCCC

Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là hạng mục bắt buộc trong các công trình, đặc biệt là nhà xưởng và khu công nghiệp, nơi tồn tại nhiều nguy cơ cháy nổ. Tuổi thọ của hệ thống PCCC quyết định mức độ an toàn, khả năng vận hành ổn định và chi phí bảo trì lâu dài của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ các yếu tố tác động trực tiếp đến tuổi thọ của hệ thống này. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết những yếu tố quan trọng nhất, giúp doanh nghiệp chủ động nâng cao hiệu quả sử dụng và kéo dài thời gian vận hành của hệ thống.

Những yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ hệ thống PCCC

Chất lượng thiết kế hệ thống PCCC ban đầu

Một bản thiết kế PCCC chuẩn, tuân thủ quy chuẩn quốc gia là nền tảng quan trọng nhất giúp hệ thống hoạt động ổn định lâu dài.
Thiết kế sai, thiếu tính toán hoặc dùng sai chủng loại thiết bị sẽ khiến hệ thống nhanh xuống cấp, hoạt động kém hiệu quả và thường xuyên gặp lỗi.

Các vấn đề thường gặp khi thiết kế không đạt chuẩn gồm:

• Bố trí đầu phun Sprinkler không đúng khoảng cách

• Chọn bơm chữa cháy không đủ công suất

• Sử dụng đường ống mỏng hoặc không phù hợp môi trường

• Thiếu tính toán áp lực nước, lưu lượng nước

Doanh nghiệp cần đảm bảo việc thiết kế được thực hiện bởi đơn vị có kinh nghiệm và chuyên môn sâu về xây dựng hệ thống PCCC cho khu công nghiệp.

Chất lượng thi công và lắp đặt hệ thống PCCC

Thi công quyết định 60–70% chất lượng thực tế của hệ thống.
Dù thiết kế tốt nhưng thi công sai kỹ thuật cũng làm tuổi thọ hệ thống giảm mạnh.

Một số sai sót thường gặp:

• Hàn nối ống không đạt tiêu chuẩn khiến ống bị rò rỉ

• Lắp sai chiều đầu phun Sprinkler

• Dây tín hiệu của hệ thống báo cháy bị đấu nối sai

• Tủ điện điều khiển bơm lắp đặt không đúng kỹ thuật

Chỉ khi thi công chuẩn, hệ thống PCCC mới đảm bảo hoạt động bền bỉ và ít hư hỏng.

Chất lượng vật tư – thiết bị PCCC sử dụng

Tuổi thọ của hệ thống phụ thuộc nhiều vào vật tư và thiết bị như: đường ống thép, đầu báo cháy, đầu phun Sprinkler, bơm chữa cháy, tủ điều khiển, van…
Sử dụng thiết bị kém chất lượng sẽ dẫn đến rỉ sét, tắc nghẽn, lỗi báo cháy giả hoặc thậm chí không hoạt động khi có sự cố.

Các thiết bị đạt chuẩn cần có:

• Chứng nhận CO, CQ

• Xuất xứ rõ ràng

• Tiêu chuẩn quốc tế như UL, FM, LPCB

Đối với khu công nghiệp – nơi hệ thống hoạt động liên tục – việc đầu tư thiết bị chất lượng cao là điều rất cần thiết.

Môi trường vận hành của hệ thống PCCC

Môi trường xung quanh tác động mạnh đến tuổi thọ của các thiết bị PCCC.

Những yếu tố gây ảnh hưởng:

• Độ ẩm cao khiến đường ống và thiết bị dễ bị oxy hóa

• Hóa chất ăn mòn trong khu công nghiệp

• Bụi bẩn, dầu mỡ làm tắc đầu phun hoặc cảm biến báo cháy

• Nhiệt độ cao làm giảm độ bền của dây điện và thiết bị

Do đó, tùy từng loại nhà máy, cần lựa chọn thiết bị phù hợp và bố trí hợp lý để giảm tác động môi trường.

Tần suất vận hành và mức độ sử dụng

Hệ thống PCCC trong các khu công nghiệp hoạt động thường xuyên, gồm các thiết bị như:

• Máy bơm chữa cháy

• Máy bơm bù áp

• Trung tâm báo cháy

• Các cảm biến khói, nhiệt

Tần suất hoạt động cao làm thiết bị dễ hao mòn và giảm tuổi thọ.
Càng nhiều giờ chạy máy, bơm càng nhanh xuống cấp và cần bảo trì thường xuyên hơn.

Công tác bảo trì – bảo dưỡng định kỳ

Đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định tuổi thọ hệ thống.

Nếu không bảo trì, các lỗi sau sẽ xuất hiện:

• Đường ống bị đóng cặn, gây giảm áp

• Đầu phun Sprinkler tắc nghẽn

• Bơm chữa cháy không hoạt động khi cần

• Báo cháy bị lỗi, báo giả hoặc không báo

Doanh nghiệp nên thực hiện bảo trì định kỳ theo quy định:

• Kiểm tra báo cháy: mỗi tháng

• Kiểm tra bơm chữa cháy: mỗi tuần

• Kiểm tra tổng thể hệ thống: mỗi 6 tháng

• Bảo dưỡng tổng định kỳ: mỗi 12 tháng

Việc bảo trì đều đặn không chỉ kéo dài tuổi thọ mà còn đảm bảo an toàn cho toàn bộ khu công nghiệp.

Sự thay đổi công năng hoặc mở rộng nhà xưởng

Nhiều doanh nghiệp mở rộng quy mô hoặc thay đổi công năng nhà xưởng nhưng không điều chỉnh hệ thống PCCC tương ứng.

Điều này khiến hệ thống không còn phù hợp, giảm hiệu quả và dễ hư hỏng.
Ví dụ:

• Tăng số lượng máy móc → tạo nhiệt lớn → cần bổ sung đầu phun

• Chuyển sang lưu trữ hóa chất → cần thay hệ thống chữa cháy khí

Hệ thống PCCC phải được thiết kế lại hoặc nâng cấp theo công năng mới để đảm bảo hoạt động ổn định.

Đơn vị vận hành không được đào tạo đầy đủ

Dù hệ thống PCCC hiện đại đến đâu nhưng người vận hành không được đào tạo thì rất dễ gây hỏng hóc.

Một số lỗi do vận hành sai:

• Tự ý chỉnh áp bơm

• Tắt nguồn tủ điều khiển báo cháy

• Không hiểu quy trình test bơm định kỳ

• Không phát hiện bất thường khi hệ thống xảy ra lỗi

Do đó, doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo cho bộ phận kỹ thuật và bảo vệ theo đúng tiêu chuẩn.

Sự cố bất ngờ hoặc thiên tai

Các sự cố như ngập nước, sét đánh, hỏng nguồn điện hoặc cháy cục bộ có thể làm hư hỏng một phần hệ thống, làm giảm tuổi thọ thiết bị.

Để giảm rủi ro, doanh nghiệp cần trang bị:

• Bộ chống sét, chống cháy lan

• Thiết bị điện công nghiệp chất lượng cao

• Hệ thống thoát nước tốt trong nhà xưởng

Tuổi thọ của hệ thống PCCC phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thiết kế, thi công, chất lượng thiết bị, môi trường vận hành và công tác bảo trì. Để đảm bảo hệ thống hoạt động bền bỉ, doanh nghiệp cần làm việc với đơn vị thi công uy tín, sử dụng thiết bị chất lượng và bảo trì định kỳ đúng chuẩn.

Việc đầu tư đúng ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm chi phí về sau và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho nhà xưởng và người lao động.